Emerytka w podróży - blog retrospektywny: Śladami Marco Polo. Pekin, Chengdu

702 lata temu, 8 stycznia 1324 roku zmarł Marco Polo (ur. 1254), jeden z pierwszych mieszkańców Zachodu, który dotarł do Państwa Środka, jeden z najbardziej znanych podróżników na świecie. Jego podróż trwała 24 lata. W 1271 roku, mając 17 lat, Marco Polo, wraz z ojcem i wujem wyruszył z Wenecji do Azji, ścieżkami Jedwabnego Szlaku – i nie tylko. Do Wenecji wrócili w 1295 roku.

Trzy lata po powrocie Marco Polo trafił do więzienia (w czasie wojny wenecko-genueńskiej). Wraz z nim przebywał w celi niejaki Rustichello (Rustycjan) z Pizy, który w książce zatytułowanej Opisanie świata spisał opowieści Marco Polo o jego podróży, prawdopodobnie korzystając też z jego notatek.

I chociaż ciągle trwają dyskusje i naukowe spory na temat tego co Marco Polo rzeczywiście widział, a co mogło być doświadczeniem kogoś innego opowiedzianym przez niego, nie ulega wątpliwości, że Marco Polo inspirował i nadal inspiruje podróżników całym świecie. Nie tylko podróżników, chociaż nie można nie wspomnieć, że Opisanie świata miał przy sobie Krzysztof Kolumb w czasie swoich podróży, na marginesach tekstu w jego egzemplarzu zachowały się jego notatki.

Opisy dalekich krain zawarte w Opisaniu świata wykorzystywali geografowie i kartografowie.

Wykaz książek, filmów, seriali i gier zrealizowanych na historii życia Marco Polo jest całkiem spory, co najlepiej świadczy, że nawet w XX i XXI wieku jego podróże mogą inspirować twórców. Nie tylko twórców, ale i zwykłych śmiertelników też.

Mnie też zainspirował.

Już kiedy przygotowywałam się do podróży do Chin w 2016 roku, zwróciłam uwagę, że na peryferiach Pekinu (ok. 15 kilometrów od centrum) znajduje się most Marco Polo. Wtedy nie dojechałam – daleko, dojazd autobusami, z przesiadkami… Gdzie jest przystanek? Gdzie trzeba się przesiąść… Odpuściłam.

Dziewięć lat minęło – „w międzyczasie” Chińczycy wybudowali mi linię metra, która można podjechać do samego mostu. W czasie tej ostatniej podróży (2025) nie miałam wymówek.

Most Marco Polo to most na rzece Yongding (dopływ rzeki Hai) wybudowany w latach 1189–1192 zawdzięczający swoją nazwę właśnie sławnemu podróżników, który go szczegółowo opisał. Co prawda pomylił się w liczbie przęseł, ale…

„Ponad tą rzeką jest bardzo piękny most kamienny;

i w całym świecie nie masz równie pięknego ani podobnego.”

[Opisanie świata, Marco Polo; Wikipedia]

Zanim Most Marco Polo stał się „Mostem Marco Polo” nosił nazwę „Lugou” i taką nazwą jest również często określany, pod taką nazwą figuruje w wielu źródłach historycznych.

Po zniszczeniach spowodowanych powodzią most został odbudowany za panowania cesarza Kangxi z dynastii Qing w 1698 roku.

Most był również miejscem incydentu, który zapoczątkował drugą wojnę chińsko-japońską (1937–1945).

Incydent na moście Marco Polo – starcie zbrojne pomiędzy chińską Narodową Armią Rewolucyjną a Cesarską Armią Japońską stoczone w dniach 7–9 lipca 1937 roku.

Bitwę tę powszechnie uważa się za początek wojny chińsko-japońskiej (1937–1945), a niekiedy również za faktyczny początek II wojny światowej, która tym samym miałaby trwać od 7 lipca 1937 do 2 września 1945 roku. [Wikipedia]

Na wschodnim krańcu mostu znajduje się XVII-wieczna Twierdza Wanping. Żeby dojść do mostu, trzeba przejść przez teren twierdzy. Nie wiem ile z wewnętrznej zabudowy pochodzi rzeczywiście sprzed kilku wieków. Najważniejszym miejscem w kompleksie jest budynek Muzeum Wojny Oporu Ludu Chińskiego przeciwko Japońskiej Agresji – pokłosie wspomnianego incydentu.

Naprzeciwko muzeum pomnik upamiętniający incydent 7 lipca. Już poza murami twierdzy znajduje się park rzeźb nawiązujący również do incydentu i całej wojny chińsko-japońskiej.

Po przejęciu władzy w Chinach przez komunistów w 1949 roku most został pokryty asfaltem i był włączony w normalną sieć dróg i mostów. Aby odciążyć ruch na moście, w 1971 roku ukończono budowę Nowego Mostu Marco Polo położonego około 1 km na południe. W latach osiemdziesiątych ze względu na kulturowe i historyczne znaczenie starego mostu, stał się on zabytkiem. Ruch kołowy został przeniesiony na wybudowany kolejny most (1985). Rok później, w 1986 roku asfalt został usunięty. Fragmenty kamiennej nawierzchni z XII wieku zostały wkomponowane w obecną strukturę mostu.

Most Marco Polo ma 266,5 metra długości, 9,3 metra szerokości i 11 przęseł. Prawdziwą jego ozdobą są kamienne lwy wieńczące 286 słupków balustrady. „Najbardziej intrygującą cechą tych bestii jest fakt, że na głowie, grzbiecie, pod brzuchem lub na łapach każdego z dużych lwów ukrywa się więcej lwów.” Kilkakrotnie przeprowadzano „inwentaryzacje” mające na celu ustalenie całkowitej liczby kamiennych zwierząt, ale wyniki okazały się niejednoznaczne, wahając się od 482 do 501. Z zapisów historycznych wynika, że pierwotnie było ich łącznie 627.

Większość rzeźb pochodzi z czasów dynastii Ming (1368–1644) i Qing (1644–1911), niektóre z wcześniejszej dynastii Yuan (1271–1368), a nieliczne lwy pochodzą jeszcze z czasów dynastii Jin (1115–1234).

Obydwa wejścia na most zdobią kolumny huabiao (tradycyjny element chińskiej architektury w formie dekoracyjnej kolumny) o wysokości 4,65 m, a także para kamiennych stel ustawionych na żółwiach, na pamiątkę renowacji mostu w 1698 roku.

Niestety, nie było mi dane oglądnąć mostu w całej okazałości, z zewnątrz. Park, z którego być może był dobry widok na most, był zamknięty. Nie wiem czy na stałe, czy to jego opiekunowie pospieszyli się z zamknięciem, jako, że zbliżała się już godzina 18:00, godzina zamknięcia mostu dla zwiedzających.

W części parku, tej obok wejścia na most, umieszczono wiele rzeźb nawiązujących do samej budowy, a tuż za bramą wejściową zorganizowano niewielkie muzeum dotyczące historii mostu.