Za sprawą filmu „Pożegnanie z Afryką”. Muzeum Karen Blixen w Rungsted. Dania

„Za sprawą” filmu, bo gdyby nie film „Pożegnanie z Afryką”, autorka książki o takim samym tytule, będącej kanwą filmu, chyba nie byłaby tak znana na całym świecie, a miejsce, w którym żyła, nie stałoby się muzeum. Mimo, że była kilkukrotnie nominowana do literackiej nagrody Nobla. 

Karen Christence von Blixen-Finecke (1885–1962) – Karen Blixen – to duńska pisarka, znana głównie ze wspomnień o swoim życiu w Kenii, gdzie spędziła lata 1914–1931. Karen urodziła się w Rungsted/ Rungstedlund (ok. 24 kilometry na północ od Kopenhagi) w zamożnej rodzinie. Kształciła się w Kopenhadze, Paryżu i Rzymie. Ukończyła też Akademię Sztuk Pięknych w Kopenhadze.

14 stycznia 1914 roku wyszła za barona Brora von Blixen-Finecke swojego dalekiego szwedzkiego kuzyna. Ślub odbył się już w Mombasie, w Kenii, która wówczas była częścią Brytyjskiej Afryki Wschodniej. Karen i Bror planowali założyć farmę hodowlę bydła, ostatecznie uznali, a właściwie mąż Karen uznał, że uprawa ​​kawy będzie bardziej opłacalna.

Małżeństwo nie przetrwało próby czasu. Zakończyło się separacją (1921) i rozwodem (1925). Od tego czasu Karen sama zajmowała się plantacją kawy. Do  1931 roku, kiedy załamanie się rynku kawy, a i inne okoliczności, zmusiły ją do sprzedaży farmy i powrotu do ojczyzny, do Danii. Wróciła do rodzinnej posiadłości – Rungstedlund, w której mieszkała do śmierci w 1962 roku.

Historia posiadłości sięga 1520 roku ale najstarsza część obecnego domu, będącego częścią majątku rolnego,  pochodzi z około 1680 roku. Wtedy pełnił on funkcję zajazdu i majątku rolnego.

Zajazd zamknięto w 1803 roku. Aron David, który był jego właścicielem w latach 1821–1868, połączył go z sąsiednimi posiadłościami: Rungstedgaard, Sømandshvile og Folehavegård. W 1879 roku posiadłość kupił Wilhelm Dinesen, ojciec Karen Blixen. Zamieszkał tam po jego ślubie z Ingeborg Westenholz w 1881 roku. W tamtym czasie domostwo składało się z czterech skrzydeł. Dwa z nich spłonęły w 1898 roku i nigdy nie zostały odbudowane.

Właśnie w Rungstedlund przyszła na świat późniejsza baronowa Blixen, tam spędziła dzieciństwo i tam zamieszkała ponownie po powrocie z Afryki w 1931 roku. Sześć lat po opuszczeniu Kenii, w 1937 roku, Karen Blixen wydała książkę Pożegnanie z Afryką, w której wspomina lata spędzone w Kenii.  

Karen Blixen lubiła pisać w pokoju zwanym Pokojem Ewalda. Nazwa ta związana jest w pobytem w tym domu, w XVIII jeszcze wieku, duńskiego pisarza i dramaturga Johannesa Ewalda, który po ataku dny moczanowej przebywał na rekonwalescencji właśnie w Rungstedlund (w latach 1773–1775).

W posiadłości rodziców Karen Blixen mieszkała aż do swojej śmierci w 1962 roku.

W 1958 roku Karen Blixen wraz z rodzeństwem założyła Fundację Rungstedlund, która miała być właścicielem i zarządcą posiadłości po jej śmierci. Dwadzieścia dziewięć lat po śmierci Karen, w 1991 roku, w domu w którym spędziła większość życia, zostało  założone muzeum. Muzeum Karen Blixen.

Dom Karen Blixen zachował się w dużej mierze w niezmienionym stanie, z oryginalnymi meblami, wystrojem i książkami.

Na poddaszu zaaranżowano pracownię z kolekcję jej obrazów olejnych. Muzeum organizuje również wystawy specjalne poświęcone życiu i twórczości autorki. 

Rungstedlund jest również siedzibą Duńskiej Akademii Literackiej, którą Karen Blixen współzałożyła w 1960 roku wraz z innymi duńskimi intelektualistami. W domu odbywa się również ceremonia wręczenia dorocznej Nagrody Rungstedlund z okazji urodzin Karen Blixen. Na terenie parku odbywa się tradycyjna duńska impreza świętojańska z ogniskiem i przemówieniami.

Wokół zabudowań rozciąga się park zajmujący powierzchnię 16,6 hektarów, z czego większość została zagospodarowana jako rezerwat ptaków, ale jest też miejsce na ogrody kwiatowe.

 

Grób Karen Blixen znajduje się u stóp Kopca Ewalda – niewielkiego wzniesienia zwieńczonego pomnikiem upamiętniającym tego poetę, uważanego za najważniejszego duńskiego poetę drugiej połowy XVIII wieku (okresu przedromantycznego). Niestety, z przyczyn technicznych („wypadek przy pracy”) nie mogę zamieścić zdjęcia płyty nagrobnej Karen Blixen mojego autorstwa.

Post o Muzeum Karen Blixen w Nairobi: https://emerytkawpodrozy.blogspot.com/2026/02/miaam-w-afryce-farme-u-stop-gor-ngong.html